خلاصه ی کلیدی:

•  بزرگسالانی که با درمان چاقی مقدار قابل توجهی وزن از دست می دهند، توده چربی بیشتری نسبت به توده بدون چربی(عضله) از دست می دهند.

•  کاهش توده بدون چربی ناشی از درمان باGLP-1 ، ممکن است بر برخی افراد مسن تأثیر منفی بگذارد.

26 دسامبر 2024- اکثر بزرگسالانی که به عنوان بخشی از درمان چاقی وزن کم می کنند، نباید به دلیل کاهش توده بدون چربی، سارکوپنی را تجربه کنند، اما تحقیقات بیشتری در مورد تأثیر آگونیست های گیرنده GLP-1 و داروهای مشابه بر افراد مسن تر مورد نیاز است.

مناظره ای که در کنگره جهانی مقاومت به انسولین، دیابت و بیماری های قلبی عروقی برگزار شد، در مورد خطر بالقوه ی سارکوپنی در میان بزرگسالانی که به کاهش وزن زیادی دست می یابند، به ویژه کسانی که تحت عمل جراحی چاقی قرار می گیرند یا با استفاده از داروهای چاقی مانند آگونیست های گیرنده GLP-1 و داروهای مشابه وزن کم می کنند، برگزار شد. دکتر ساموئل کلاین، رئیس بخش علوم تغذیه و پزشکی چاقی در دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس، در مورد اینکه چگونه بزرگسالان چاقی که وزن کم می‌کنند، عملکرد فیزیکی و کیفیت عضلاتشان بهبود می‌ یابد، بحث کرد.

دکتر کلاین طی یک سخنرانی گفت: کاهش نسبی ناشی از کاهش وزن در توده بدون چربی یا توده عضلانی اسکلتی، کمتر از کاهش نسبی توده چربی است. نسبت توده بدون چربی یا توده عضلانی اسکلتی به وزن بدن، همیشه افزایش می یابد.

دکتر ریچارد ای. پراتلی، استاد تحقیقات دیابت و مدیر پزشکی موسسه دیابت AdventHealth و یکی از ویراستاران Endocrine Today، اذعان کرد که اگرچه کاهش توده بدون چربی در طول کاهش وزن بر عملکرد فیزیکی بیشتر افراد تأثیر نمی‌گذارد، مطالعات بیشتری بر روی افراد مسن‌تر برای توضیح کاهش توده عضلانی آن جمعیت به عنوان بخشی از روند پیری مورد نیاز است.

دکتر پراتلی گفت: «یکی از نگرانی‌های من این است که با درمان‌های GLP-1 این کاهش توده عضلانی را تسریع ‌کنیم و در واقع سرعت کاهش توده عضلانی را در افراد مسن‌تر افزایش می‌دهیم».

کاهش وزن برای عملکرد فیزیکی مفید است

تحقیقات قبلی نشان داده است که درصد کاهش وزن از توده ی بدون چربی در میان بزرگسالانی که مقدار زیادی از وزن بدن خود را از دست می دهند، بسیار متفاوت است. در یک متاآنالیز مطالعاتی که کاهش وزن پس از جراحی چاقی را ارزیابی نمود، در بزرگسالانی که بین ۱۹تا ۳۵درصد وزن بدن خود را در ۱سال از دست دادند، درصد کاهش وزن از توده بدون چربی از 12% تا 44% متغیر بود.

دکتر کلاین خاطرنشان کرد که زنان نسبت به مردانی که به همان میزان کاهش وزن دارند، معمولاً توده‌های بدون چربی کمتری از دست می‌دهند، زیرا معمولاً وزن کمتری دارند. به طور مشابه، افراد مسن تر نسبت به افراد جوان با همان مقدار کاهش وزن، توده بدون چربی کمتری از دست می دهند.

دکتر کلاین گفت: «این واقعاً تابعی از ترکیب بدنی است که در واقع تا حدودی ترکیب وزنی را که از دست می‌دهید، تعیین می‌کند».

یافته های منتشر شده در Obesity نشان داد که درصد کاهش توده چربی بدن در طی کاهش وزن بیشتر از کاهش وزن کلی بدن است. محققان کاهش وزن را در فاز دو کارآزمایی CALERIE، با جراحی چاقی، باسماگلوتاید 2.4میلی گرمی(Wegovy، ساخت نوو نوردیسک) و با تیرزپاتید ده میلی گرمی(Zepbound، ساخت شرکت الی لیلی) بررسی کردند. با هر یک از این روش های درمانی، درصد کاهش توده چربی بدن تقریباً دو برابر درصد کاهش وزن بدن بود.

مطالعه ی دیگری که در سال 2020 در Obesity Surgery منتشر شد، نشان داد بزرگسالانی که 33 درصد از وزن کل بدن خود را 3 سال پس از جراحی چاقی از دست دادند، 55 درصد کاهش توده چربی و 15 درصد کاهش در توده بدون چربی(عضله ی اسکلتی) داشتند.

دکتر کلاین گفت: "شما همیشه درصد بیشتری از توده چربی خود را نسبت به توده بدون چربی خود از دست می دهید. این بدان معناست که این نسبت‌ها سودمند هستند".

دکتر کلاین خاطرنشان کرد که کاهش وزن ممکن است با بهبود توانایی بدن برای رساندن خون به بافت عضلانی، تغییر ترکیب عضله برای کاهش میزان چربی موجود در آن و بهبود حساسیت به انسولین در عضلات، کیفیت عضله را بهبود بخشد.

کاهش وزن زیاد نیز ممکن است قدرت عضلانی را بهبود بخشد. داده های منتشر شده در مجله غدد درون ریز و متابولیسم بالینی در سال 2019 نشان داد بزرگسالانی که 30 درصد یا بیشتر از وزن بدن خود را 1 سال پس از انجام عمل جراحی چاقی از دست داده اند، قدرت گرفتن مطلق آنها کاهش یافته است. اما، قدرت گرفتن مطلق در رابطه با تغییر در BMI و توده بدون چربی افزایش یافت، و سرعت راه رفتن شرکت‌کنندگان افزایش، و زمان بالارفتن و پایین آمدن از صندلی، و زمان پیمودن مسافت 400 متر کاهش داشت.

دکتر کلاین اذعان کرد که برخی از متخصصان مراقبت های بهداشتی ابراز نگرانی کرده اند که درمان باGLP-1  ممکن است منجر به از دست دادن مقادیر زیاد توده بدون چربی شود، اما او گفت داده هایی که تاکنون منتشر شده است نشان می دهد که درصد توده بدون چربی از دست رفته با درمان GLP-1 با آنچه تحقیقات قبلی در مورد کاهش وزن پس از جراحی چاقی نشان داده اند، مشابه است.

دکتر کلاین گفت: «این نگرانی که کاهش وزن شدید ناشی از درمان مبتنی بر GLP-1 می‌تواند باعث ضعف جسمانی و سارکوپنی شود، توسط هیچ داده‌ای تأیید نشده است».

سارکوپنیا و افراد مسن

دکتر پراتلی با بسیاری از نکات دکتر کلاین در مورد از دست دادن توده بدون چربی زمانی که فرد درصد قابل توجهی از وزن بدن خود را از دست می دهد، موافق بود، اما اضافه کرد که ممکن است لازم باشد ملاحظات خاصی برای بزرگسالان مسن تر، به ویژه افراد تحت درمان با آگونیست های گیرنده GLP-1، در نظر گرفته شود.

دکتر پراتلی در مورد اینکه چگونه بزرگسالان با افزایش سن، کاهش توده بدون چربی بدن و ظرفیت عملکردی را تجربه می کنند، بحث کرد. برخی از بزرگسالان در مسیر «پیری تسریع شده» هستند که در آن کاهش توده عضلانی در سنین پایین‌تر به دلیل بیماری‌های همراه تجربه می‌شود. از دست دادن توده بدون چربی بدن می تواند به دنبال چندین رویداد مانند زمین خوردن، آسیب دیدگی یا بستری شدن در بیمارستان رخ دهد.

دکتر پراتلی گفت: «ممکن است لازم باشد در مورد کاهش وزن برای افراد مسن‌تر بیشتر مراقب باشیم. ما باید بین کاهش وزن و همه آن فواید مثبت در برابر کاهش عملکرد، افزایش زمین خوردن و کاهش تراکم مواد معدنی استخوان و سلامت استخوان تعادل ایجاد کنیم».

بر اساس یک مرور داستانی منتشر شده در Diabetes Care در سال 2024، بزرگسالانی که با درمان آگونیست گیرنده GLP-1 وزن کم کردند، 6 کیلوگرم کاهش توده بدون چربی و 17 کیلوگرم کاهش توده چربی داشتند. دکتر پراتلی گفت: در حالی که کاهش توده چربی بیشتر از کاهش توده بدون چربی بود، از دست دادن توده بدون چربی در طی کاهش وزن با آگونیست گیرنده GLP-1، معادل یک دهه توده بدون چربی است که فرد معمولاً به دلیل افزایش سن از دست می دهد.

دکتر پراتلی همچنین نسبت به برون یابی داده های کارآزمایی بالینی در مورد کاهش توده بدون چربی در جمعیت های مسن هشدار داد.

دکتر پراتلی گفت: «جمعیت‌هایی که در کارآزمایی بالینی شرکت می کنند با افرادی که در کلینیک ویزیت می کنیم، یکسان نیستند. در کارآزمایی‌های بالینی، آن‌ها اغلب جوان‌تر، و با عملکرد بهتر هستند، زیرا باید به کلینیک مراجعه کنند، و اغلب بیماری‌های همراه کمتری دارند. در کلینیک‌های ما[دنیای واقعی]، افراد اغلب مسن‌تر و ضعیف‌تر هستند، احتمال ابتلا به بیماری‌های همراه متعدد و گاهی اوقات وضعیت تغذیه‌ای نامشخصی دارند.»

دکتر پراتلی گفت: برای جلوگیری از کاهش توده بدون چربی و از دست دادن عضله، پزشکان باید افراد مسن را به ورزش تشویق کنند. در بررسی روایی منتشر شده در Diabetes Care، محققان به داده‌هایی اشاره کردند که نشان می‌دهد بزرگسالانی که از لیراگلوتاید (Saxenda، Novo Nordisk) استفاده می‌کردند و در ورزش شرکت می‌کردند، توانستند وزن توده ی بدون چربی خود را 0.5 کیلوگرم در یک سال افزایش دهند، با این که 3.4 کیلوگرم کاهش توده ی بدنی و 4.7 کیلوگرم کاهش توده چربی داشتند.

دکتر پراتلی خاطرنشان کرد که چندین دارو در حال بررسی هستند که مسیرهای میوستاتین را هدف قرار می دهند و برای کاهش وزن بدن افراد چاق و در عین حال حفظ توده بدون چربی طراحی شده اند. یکی از این داروها، بیماگروماب (Eli Lilly) است که باعث کاهش وزن بدن و HbA1c در یک کارآزمایی فاز 2 شد. شرکت‌کنندگانی که داروی مورد مطالعه را دریافت کردند، 20.5 درصد کاهش توده چربی و 3.6 درصد افزایش در توده بدون چربی را در طی 48 هفته تجربه کردند.

دکتر پراتلی گفت: "فعالیت های زیادی در این زمینه وجود دارد که ممکن است مفید باشد، به ویژه برای افراد مسن که در معرض خطر از دست دادن توده بدون چربی بدن هستند."

منبع:

https://www.healio.com/news/endocrinology/20241226/sarcopenia-unlikely-for-most-after-weight-loss-but-more-data-needed-on-older-adults